Ασβεστοποιός τενοντίτιδα ώμου

Η ασβεστοποιός τενοντίτιδα του ώμου, γνωστή και ως ασβέστωμα ή επασβέστωση του ώμου, είναι μία πάθηση κατά την οποία εναποτίθεται ασβέστιο στους τένοντες του ώμου, συνήθως στο στροφικό πέταλο και πιο συχνά στον τένοντα του υπερακανθίου. Οι εναποθέσεις μπορεί να προκαλέσουν πόνο και να δυσκολεύουν την κίνηση του χεριού. Ωστόσο, δεν θεωρείται μορφή αρθρίτιδας.

Η πάθηση περιγράφεται συχνά σε στάδια. Στην αρχή σχηματίζονται οι εναποθέσεις, αργότερα ο οργανισμός αρχίζει να τις απορροφά και στη συνέχεια ο τένοντας συνήθως επουλώνεται.

Ο πόνος μπορεί να είναι εντονότερος στη φάση της απορρόφησης, όμως τα στάδια δεν ακολουθούν απαραίτητα αυτή τη σειρά και η διάρκεια τους διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Η πάθηση, εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα 40 έως 60 ετών και πιο συχνά στις γυναίκες.

Ωστόσο, το πρόβλημα μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιονδήποτε ενώ δεν φαίνεται να συνδέεται με κάποια συγκεκριμένη δραστηριότητα.

Το βασικό σύμπτωμα είναι ο πόνος στον ώμο, ο οποίος συχνά επιδεινώνεται κατά την ανύψωση του χεριού, ιδίως πάνω από το κεφάλι, ή κατά τη μεταφορά βάρους. Ο πόνος εντοπίζεται συνήθως στην εξωτερική πλευρά του ώμου και μπορεί να εκτείνεται μέχρι τον αγκώνα. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι τόσο έντονος, ώστε να επηρεάζει τον ύπνο του ασθενούς.

Σε ορισμένους ασθενείς παρατηρούνται επίσης δυσκαμψία, περιορισμός της κίνησης του ώμου, ευαισθησία στην περιοχή του στροφικού πετάλου ή αίσθημα αδυναμίας στο χέρι. Τέλος, υπάρχουν και περιπτώσεις στις οποίες οι εναποθέσεις ασβεστίου δεν συνοδεύονται από πόνο.

Εάν ο πόνος εμφανίστηκε απότομα και είναι έντονος, εάν διαταράσσει τον ύπνο ή εάν συνοδεύεται από δυσκαμψία, είναι σκόπιμο να απευθυνθείτε αρχικά στον γιατρό σας. Παρόμοια συμπτώματα μπορεί να οφείλονται και σε άλλες παθήσεις του ώμου.

Η διάγνωση βασίζεται συνήθως στην κλινική εξέταση και σε απεικόνιση (ακτινογραφία, υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία) που ζητά ο γιατρός. Εφόσον υπάρχει ήδη διάγνωση, η φυσικοθεραπεία μπορεί να αποτελέσει μέρος της αντιμετώπισης, σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό.

Η ακριβής αιτία της πάθησης δεν είναι πλήρως γνωστή. Φαίνεται ότι σχετίζεται με την ηλικία και την εκφυλιστική φθορά του τένοντα. Οι παθήσεις του θυρεοειδούς και ο σακχαρώδης διαβήτης θεωρούνται πιθανοί παράγοντες κινδύνου, χωρίς ωστόσο να συνδέονται ξεκάθαρα με την πάθηση.

Η αξιολόγηση ξεκινά με τη λήψη ιστορικού: από πότε υπάρχει ο πόνος, ποιες κινήσεις τον προκαλούν ή τον επιδεινώνουν και με ποιον τρόπο επηρεάζονται ο ύπνος και οι καθημερινές δραστηριότητες.

Στη συνέχεια εξετάζουμε την κινητικότητα και τη δύναμη του ώμου, καθώς και τον έλεγχο της ωμοπλάτης. Όπου κρίνεται απαραίτητο, εξετάζουμε και τον αυχένα και τη ράχη, καθώς οι μύες γύρω από τον ώμο συμμετέχουν στην κίνηση του χεριού.

Η κλινική εξέταση από μόνη της δεν μπορεί να καταδείξει με αξιοπιστία την ύπαρξη ασβεστίου στον τένοντα. Για τον λόγο αυτό, όταν χρειάζεται, σας παραπέμπουμε μέσω του γιατρού σας για απεικονιστικές εξετάσεις, οι οποίες βοηθούν στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας. 

Η πάθηση μπορεί επίσης να συνυπάρχει με άλλες παθήσεις του ώμου, όπως το σύνδρομο πρόσκρουσης, η συμφυτική θυλακίτιδα ή η μερική ρήξη υπερακανθίου. Για τον λόγο αυτό, το πρόγραμμα προσαρμόζεται στα ευρήματα της αξιολόγησης.

Έλεγχος του πόνου

Όταν ο πόνος είναι έντονος, προτεραιότητα αποτελεί η ύφεση των συμπτωμάτων και η αποφυγή περαιτέρω ερεθισμού του ώμου. Ο φυσικοθεραπευτής μπορεί να προτείνει την εφαρμογή ψυχρού ή θερμού επιθέματος και να υποδείξει ποιες κινήσεις ή/και δραστηριότητες είναι προτιμότερο να αποφεύγονται για κάποιο διάστημα.

Μηχανήματα και φυσικά μέσα

Ο κρουστικός υπέρηχος (shockwave) αποτελεί μία από τις θεραπευτικές επιλογές για την ασβεστοποιό τενοντίτιδα και εφαρμόζεται συνήθως σε κύκλο συνεδριών, σε συνδυασμό με φυσικοθεραπεία.

Στην πιο επώδυνη φάση, το σύστημα κρυοθεραπείας Game Ready, που συνδυάζει ψύξη και συμπίεση, μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό του πόνου και της φλεγμονής. 

Συμπληρωματικά, ανάλογα με τη φάση και την ένταση του πόνου, ο φυσικοθεραπευτής μπορεί να εφαρμόσει μεθόδους που στοχεύουν στον έλεγχο των συμπτωμάτων.

Η θεραπεία TECAR μπορεί να συμβάλει στη μείωση της μυϊκής έντασης και στην ενίσχυση της κυκλοφορίας στην περιοχή του ώμου, ενώ η τεχνική TENS χρησιμοποιείται για την ανακούφιση από τον πόνο, μέσω ηλεκτρικών παλμών χαμηλής συχνότητας.

Το laser υψηλής έντασης HIRO TT έχει αναλγητική και αντιφλεγμονώδη δράση και εφαρμόζεται ευρέως σε παθήσεις των τενόντων. 

Οι μέθοδοι αυτές έχουν κυρίως υποστηρικτικό ρόλο στη διαχείριση των συμπτωμάτων. Η επιλογή και ο συνδυασμός τους εξαρτώνται από την ανταπόκριση του ασθενούς, ενώ τα αποτελέσματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο

Τεχνικές

Η χειροθεραπεία και οι ήπιες ασκήσεις κινητικότητας μπορούν να συμβάλλουν στη διατήρηση της κίνησης του ώμου και στη μείωση της δυσκαμψίας.

Ενδυνάμωση και επιστροφή στη δραστηριότητα

Όταν υποχωρήσει ο πόνος, η αποκατάσταση προχωρά σταδιακά στην ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου και των μυών της ωμοπλάτης, της ράχης και του αυχένα. 

Το φορτίο προσαρμόζεται και παρακολουθείται, ώστε να αποφεύγεται ο ερεθισμός του τένοντα, ενώ στο γυμναστήριο αποκατάστασης του i-physio το πρόγραμμα εξελίσσεται υπό την επίβλεψη του φυσικοθεραπευτή.

Η επιστροφή στην εργασία ή στη σωματική δραστηριότητα και τον αθλητισμό γίνεται επίσης σταδιακά.

Οι ασκήσεις εξαρτώνται από τη φάση της πάθησης και από την ένταση του πόνου. Συνήθως ξεκινάμε με ήπιες κινήσεις κινητικότητας και αυτοδιατάσεις και, όταν ο ώμος το επιτρέπει, προχωράμε σε ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου και των μυών γύρω από την ωμοπλάτη. 

Επειδή το κατάλληλο πρόγραμμα αλλάζει από φάση σε φάση, είναι προτιμότερο να το ορίσει ο φυσικοθεραπευτής μετά την αξιολόγηση.

Συχνά οι ασκήσεις οργανώνονται σε τρία στάδια. Οι ασκήσεις που παρουσιάζονται παρακάτω είναι ενδεικτικές και προσαρμόζονται στις ανάγκες του κάθε ασθενούς. 

Πρώτο στάδιο: ήπια κινητικότητα και στάση του σώματος

Οι περισσότερες κινήσεις επαναλαμβάνονται αρκετές φορές την ημέρα για 10 έως 15 επαναλήψεις, εφόσον τα συμπτώματα δεν χειροτερεύουν.

• Κάμψη και έκταση του αγκώνα, έως ότου γίνει αισθητό ήπιο έως μέτριο τέντωμα, χωρίς να ξεπερνάτε το όριο του πόνου.
• Στροφές του πήχη, με τον αγκώνα λυγισμένο και κοντά στο πλευρό.
• Άνοιγμα και κλείσιμο της παλάμης, κινήσεις του καρπού προς τα πάνω και προς τα κάτω και, σε επόμενο στάδιο, ήπιο σφίξιμο μιας μαλακής μπάλας.
• Βελτίωση της στάσης: οι ώμοι φέρονται ελαφρά προς τα πίσω και οι ωμοπλάτες πλησιάζουν μεταξύ τους για λίγα δευτερόλεπτα.
• Κινήσεις εκκρεμούς (pendulum): ο κορμός γέρνει προς τα εμπρός, με στήριξη από το άλλο χέρι, ενώ το χέρι που πονάει κρέμεται χαλαρό και κινείται αργά προς τα εμπρός και προς τα πίσω, πλάγια και κυκλικά, για συνολικά ένα έως δύο λεπτά.

Δεύτερο στάδιο: κίνηση με τη βοήθεια του άλλου χεριού

Ενδεικτικά, το στάδιο αυτό μπορεί να ξεκινά περίπου στην τρίτη εβδομάδα, αλλά ο χρόνος εξαρτάται από τον πόνο και τη φάση της πάθησης.

• Ανύψωση του χεριού μπροστά, με το υγιές χέρι να βοηθά στην κίνηση.
• Εξωτερική στροφή: ο αγκώνας μένει λυγισμένος και κολλημένος στο πλευρό και το υγιές χέρι σπρώχνει το άλλο χέρι προς τα έξω, μέχρι να νιώσετε τέντωμα. Κρατάτε τη θέση για λίγα δευτερόλεπτα.

Τρίτο στάδιο: ενεργητική κίνηση χωρίς βοήθεια

Όταν το πλήρες εύρος κίνησης με τη βοήθεια του άλλου χεριού έχει αποκατασταθεί χωρίς πόνο, οι ίδιες κινήσεις εκτελούνται χωρίς υποστήριξη: ανύψωση του χεριού προς τα εμπρός, ανύψωση προς το πλάι με τον αντίχειρα στραμμένο προς τα πάνω και εξωτερική στροφή με τον αγκώνα στο πλευρό. 

Κάθε κίνηση φτάνει έως το σημείο που επιτρέπει φυσιολογικά ο ώμος, χωρίς πίεση και χωρίς τη βοήθεια άλλων κινήσεων του σώματος.

Η ελαφριά καθημερινή κίνηση του ώμου μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη της δυσκαμψίας, εφόσον δεν προκαλεί ερεθισμό. Εάν ο πόνος αυξάνεται με κάποια άσκηση ή εμφανιστούν συμπτώματα σε άλλο σημείο, είναι σκόπιμο να διακόψετε την άσκηση και να συμβουλευτείτε τον φυσικοθεραπευτή ή τον γιατρό σας

Δεν υπάρχει ενιαίο χρονοδιάγραμμα ανάρρωσης. Πολλές περιπτώσεις βελτιώνονται με συντηρητική αντιμετώπιση, ωστόσο η πλήρης απορρόφηση των εναποθέσεων μπορεί να χρειαστεί αρκετούς μήνες ή και χρόνια. 

Εάν τα συμπτώματα επιμένουν, ο ορθοπεδικός μπορεί να εξετάσει άλλες επιλογές, όπως ενέσεις, πλύση των εναποθέσεων ή χειρουργική επέμβαση, η οποία συνήθως προορίζεται για τις πιο επίμονες περιπτώσεις. 

Το πρόγραμμα φυσικοθεραπείας προχωρά συνήθως από τον έλεγχο του πόνου στην κινητικότητα και έπειτα στην ενδυνάμωση, ανάλογα με την ανταπόκριση του ώμου.